การพัฒนารูปแบบการขับเคลื่อนโรงเรียนคุณธรรม สพฐ. ของโรงเรียนกุสุมาลย์วิทยาคม สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาสกลนคร - อินธิแสง, ยุพิน (วารสารพุทธปรัชญาวิวัฒน์, 2022)
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ 1)เพื่อศึกษาสภาพปัญหาการขับเคลื่อนโรงเรียนคุณธรรม สพฐ. ของโรงเรียนกุสุมาลย์วิทยาคม 2)เพื่อพัฒนารูปแบบการขับเคลื่อนโรงเรียนคุณธรรม สพฐ. ของโรงเรียนกุสุมาลย์วิทยาคม 3)เพื่อทดลองใช้รูปแบบการขับเคลื่อนโรงเรียนคุณธรรม สพฐ. ของโรงเรียนกุสุมาลย์วิทยาคม 4)เพื่อศึกษาประสิทธิภาพ ประสิทธิผล คุณค่า และความพึงพอใจในการใช้รูปแบบการขับเคลื่อนโรงเรียนคุณธรรม สพฐ. ของโรงเรียนกุสุมาลย์วิทยาคมการดำเนินการโดยการวิเคราะห์เอกสารและงานวิจัยที่เกี่ยวข้องพัฒนาเครื่องมือการวิจัย ตรวจสอบคุณภาพของเครื่องมือการวิจัย โดยผู้เชี่ยวชาญจำนวน 5 คน เก็บข้อมูลจากกลุ่มตัวอย่างผู้บริหาร ครูและนักเรียนโรงเรียนกุสุมาลย์วิทยาคม จำนวน 123 คน ซึ่งได้มาโดยการสุ่มแบบเจาะจงวิเคราะห์ข้อมูลด้วยโปรแกรมคอมพิวเตอร์สำเร็จรูปเครื่องมือที่ใช้ในการเก็บข้อมูลเป็นแบบสอบถามแบบมาตรวัดประเมินค่า 5 ระดับ มีค่าความเที่ยงตรงระหว่าง 0.80–1.00 มีค่าความเชื่อมั่น โดยวิธีสัมประสิทธิ์แอลฟาของครอนบาค ระหว่าง 0.85–0.97            ผลการวิจัยพบว่า 1)สภาพปัญหาการขับเคลื่อนโรงเรียนคุณธรรม สพฐ. ของโรงเรียนกุสุมาลย์วิทยาคม ภาพรวมมีสภาพปัญหาอยู่ในระดับปานกลาง 2)ผลการพัฒนารูปแบบการขับเคลื่อนโรงเรียนคุณธรรม สพฐ. ของโรงเรียนกุสุมาลย์วิทยาคม ประกอบด้วย 4 องค์ประกอบ ได้แก่ สร้างผู้นำ กิจกรรมช่วยขับเคลื่อน ปฏิบัติอย่างต่อเนื่องและประเมินผลเพื่อพัฒนา ผลการประเมินประสิทธิภาพของรูปแบบอยู่ในระดับมาก 3)ผลการทดลองใช้รูปแบบการขับเคลื่อนโรงเรียนคุณธรรม สพฐ. ของโรงเรียนกุสุมาลย์วิทยาคมอยู่ในระดับมากที่สุด 4)ผลการศึกษาประสิทธิภาพ ประสิทธิผล คุณค่า และความพึงพอใจในการใช้รูปแบบการขับเคลื่อนโรงเรียนคุณธรรม สพฐ. ของโรงเรียนกุสุมาลย์วิทยาคมอยู่ในระดับมากที่สุดทุกด้าน